Aleksander Solzhenicini, fituesi i cmimit Nobel ne letersi ndahet nga jeta
Aleksander Solzhenicini, fituesi i cmimit Nobel ne letersi ne vitin 1970, per ruset mbetet ndergjegjja e kombit. Per lexuesit e tij ne bote ai do mbetet shkrimtari qe nxori ne drite krimet e regjimit te Stalinit dhe beri te njohur tmerrin e gulageve. Gjiganti i letrave ruse Aleksander Solzhenicin, disidenti qe ne menyre te palodhur nxori ne pah krimet ne kampet sovjetike te perqendrimit, duke u ndare nga jeta ne moshen 89 vjecare. “Nje dite nga jeta e Ivan Denisovicit”, libri i shkruar mbi pervojen tete vjecare te Sollzhenicinit si i burgosur politik, ishte vepra e pare letrare qe denonte drejtpersedrejti gulagun sovjetik. Libri i publikua ne vitin 1962 dhe pa driten e botimit fale udheheqesit sovjetik te kohes Nikita Hrushov, i cili donte te nxirrte ne shesh disa nga krimet e Stalinit. Te dyja botimet e librit u shiten sa hap e mbyll syte. Por liberalizmi i Hrushovit duket se zgjati pak, pasi ne vitin 1964 ne krye te Bashkimit Sovjetik erdhi Leonid Brezhnjevi. Kur Solzhenicini morri cmimin Nobel ne letersi ne vitin 1970 autoritetet e regjimit nuk e lejuan te udhetonte ne ceremonine e Nobelit ne Stokholm. Me pas Solzhenicini punoi per trilogjine “Arkipelagu Gulag”. Ne vitin 1974 shkrimtarit iu morr nenshtetesia ruse dhe u largua ne mergim. Po ne kete vit Solzhenicini mundi te marre nga duart e mbretit te Suedise Karl Gustav cmimin Nobel per letersi. Pavaresisht mergimit ne ish-Bashkimin Sovjetik njerezit e lexonin fshehurazi Solzhenicinin.
Solzhenicini ishte plotesisht i pakenaqur me kapitalizmin qe po zhvillohej ne Rusi.
“Ajo cfare ne kemi sot nuk mund te quhet demokraci. Sot kemi nje oligarki dhe pushtetin e vendosur ne nje rreth te mbyllur”, tha Solzhenicini para Dumes ruse ne dhjetor te vitit 1994.
Burimi: Koha Jone
